Page Rank Nedir?
Pagerank metodu Google taraf�ndan, sitelerin birbirleriyle orant�l� olarak �nemlerini yani k�saca pop�leritelerini tespit etmek i�in bulundu. Bu metod olu�turulurken siteler aras�ndaki linkler baz al�narak internetteki topoloji �rneklendi.
Page Rank'in ana fikri ��yledir: E�er bir A sitesi B sitesinin linkini yay�nlam��sa bunun nedeni B sayfas�n�n A sayfas� ziyaret�ileri taraf�ndan dola��labilecek olarak d���n�lm�� olmas�d�r. Bu yap�ya g�re A sayfas� B sayfas�n�n pagerankini y�kseltmi� olacakt�r.
Ancak Pagerank kavram� sadece bunlarla s�n�rl� de�ildir. A�a��da belirtti�im iki fikir de �nemli ba�rol oynar.
- A sayfas� ne kadar y�ksek pageranke sahipse B sayfas�n�n pagerank de�eri de buna orant�l� olarak artacakt�r.
- A sayfas�nda ne kadar az d��ar� link varsa, B sayfas�n�n pagerank de�eri o kadar y�ksek olacakt�r. Bu mant��a g�re A sayfas� sadece B sayfas�n� link verilecek de�erde g�rm��se, B sayfas�n�n pageranki �ok daha fazla artacakt�r.
Mant��� a��klad�ktan sonra, bu sistemi gelin form�lize edelim. Ba�lamadan �nce a��klayal�m, bu form�l� Google'�n iki kurucusundan ald�k. Form�l �u ana kadar de�i�ilik ge�irmi�tir ancak temel mant��� halen ayn�d�r.
A 1, A 2 , ..., An B sayfas�na link veren sayfalar olsun. PR(Ak)'y� da A k sayfas�n�n pageranki olarak kabul edelim. N(Ak) ise Ak sayfas�n�n d�� sayfalara verdi�i link say�s� olsun. d ise 0 ile 1 aras�nda de�i�en ve genellikle 0.85 olan bir katsay� olsun.
Bu durumda PageRank'in matematiksel de�eri ��yle olacakt�r:
PR(B) = (1-d) + d x ( PR(A1) / N(A1) + ... + PR(An) / N(An) )
Belki bu form�l�n hem basit hem de karma��k oldu�unu d���nebilirsiniz. Basit ��nk� sadece birka� ko�ula ba�l�, karma��k ��nk� hesaplamak i�in daha �nceden ba�ka bir sitenin pagerankini hesaplaman�z gerekir.
Asl�nda bu �ok basittir, t�m pagerankleri belli bir de�ere sabitlerseniz olur biter. E�er her sayfaya ayn� de�eri verirseniz; bu de�eri ka� al�rsan�z al�n sonu� de�i�meyecektir.
Form�l� tekrarlamaya ba�lad���n�zda sonu� bir �nceki hesaplamaya ba�l� olarak tekrar hesaplanacakt�r. ��lem ilerledik�e pagerank de�erleri yerine oturmaya ba�layacak, ve bir hesaplamadan di�erine kadar hi�bir de�i�iklik olmayacakt�r.
Rastgele Y�r�me Modeli
PageRank de�erinin hesaplanmas�nda form�l d���nda bir ba�ka model daha vard�r. Bu model de internetde dola�an birinin sim�le edilmesiyle, rastgele linkler aras�nda dola��lmas�d�r.
Bir d���n�n, birisi bir sayfada dola��rken bir link dikkatini �eker ve ona t�klayarak o sayfada dola�maya ba�lar. B�ylece giderek bir�ok sayfa dola��l�r .
Page Rank de�eri bir ziyaret�inin sayfada harcad��� s�reye de ba�l� olabilir.
E�er gidilen bir sayfada geriye d�n�� i�in de link bulunuyorsa olas�l�k daha da artacakt�r. Bu da form�l�n ikinci terimine denk gelmektedir.
�lk terim ise sayfadan ��k�lmadan i�eri de ne kadar dola��labilece�i olas�l���n� modeller. Form�lde ifade etti�miz d sembol� asl�nda budur.
0 yorum:
Yorum Gönder